Na een overlijden: welke stappen wanneer aan de orde zijn
De administratieve kant van een overlijden komt op een moment waarop niemand daar hoofd naar heeft. Weten wat er speelt, scheelt later veel.
Administratie op het slechtste moment
Na een overlijden komt er van alles op nabestaanden af, op een moment waarop niemand daar hoofd naar heeft. Dit onderdeel beschrijft in algemene termen wat er speelt, zodat het minder overvalt. Wat er in een concrete nalatenschap moet gebeuren, hoort u van een notaris.
De eerste weken
- De akte van overlijden wordt opgemaakt bij de gemeente; de uitvaartondernemer verzorgt dit meestal.
- Het Centraal Testamentenregister wordt geraadpleegd om te zien of er een testament is en bij welke notaris.
- Instanties, banken en verzekeraars worden op de hoogte gebracht.
- Er wordt beoordeeld of een verklaring van erfrecht nodig is.
- Er wordt in kaart gebracht wat de nalatenschap omvat, bezittingen én schulden.
De verklaring van erfrecht
Dit is een notariële verklaring waarin staat wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is namens de nalatenschap te handelen. Banken vragen er vaak om voordat zij toegang geven tot rekeningen. Of die verklaring in een concreet geval nodig is, hangt af van de situatie; de notaris beoordeelt dat.
Aanvaarden of verwerpen
Een erfenis bestaat uit bezittingen én schulden. Het erfrecht kent daarom verschillende mogelijkheden: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Elk heeft eigen gevolgen en eigen formaliteiten, en er zijn handelingen die als aanvaarding kunnen worden uitgelegd zonder dat iemand dat zo bedoelde.
De erfbelasting
Over wat wordt verkregen kan erfbelasting verschuldigd zijn. De hoogte hangt af van de relatie tot de overledene en van de omvang van de verkrijging; er gelden vrijstellingen die per categorie verschillen en periodiek worden aangepast.
Wij noemen geen bedragen of percentages: die worden herzien en zouden hier snel onjuist zijn. De actuele cijfers publiceert de Belastingdienst.
De termijn die eerder dringt dan gedacht
Voor de aangifte erfbelasting geldt een termijn die begint te lopen vanaf het overlijden, met de mogelijkheid uitstel te vragen. In de praktijk verstrijkt die periode snel, juist omdat de eerste maanden aan andere dingen opgaan.
Neem daarom binnen enkele weken contact op met een notaris of een fiscalist, ook als de nalatenschap eenvoudig lijkt. De precieze termijnen staan bij de Belastingdienst; laat u die bevestigen door wie u bijstaat.
Bij nalatenschappen is de kost van tijdig advies vragen altijd lager dan de kost van achteraf herstellen.
