Het testament: vorm, registratie en herroeping
Zonder testament regelt de wet de verdeling. Dat pakt soms goed uit en soms helemaal niet, en het verschil is vooraf te overzien.
Zonder testament regelt de wet het
Wie geen testament heeft, laat de verdeling over aan het wettelijk erfrecht. Dat is geen ramp — voor veel gezinnen pakt de wettelijke regeling redelijk uit — maar het is wel een keuze die u dan niet zelf maakt.
De wettelijke verdeling gaat uit van een bepaalde gezinssituatie. Wie samenwoont zonder geregistreerd partnerschap of huwelijk, wie een samengesteld gezin heeft, wie een onderneming bezit of wie iemand buiten de familie iets wil nalaten, komt er doorgaans niet mee uit.
Waarom het notarieel gebeurt
In Nederland wordt een testament in beginsel bij notariële akte opgemaakt. Dat heeft drie praktische gevolgen die het de moeite waard maken:
- De notaris controleert de rechtsgeldigheid en legt uit wat de gevolgen zijn van wat u vastlegt.
- De originele akte blijft bewaard in het protocol van de notaris. Een testament kan dus niet zoekraken.
- Het bestaan ervan wordt geregistreerd, zodat het na overlijden terug te vinden is.
Het Centraal Testamentenregister
Notarissen melden testamenten aan bij het Centraal Testamentenregister. Dat register bevat níet de inhoud — alleen het gegeven dát er een testament is en bij welke notaris het is opgemaakt.
Na een overlijden is een raadpleging van dat register een van de eerste handelingen: zo wordt duidelijk of er een testament is en waar het ligt. Nabestaanden kunnen die raadpleging aanvragen; de notaris die de nalatenschap behandelt doet dat doorgaans.
Onderwerpen die vaak voorbijkomen
| Onderwerp | Waar het over gaat |
|---|---|
| Erfgenamen | Wie erft en in welke verhouding, binnen de wettelijke grenzen |
| Executeur | Wie de nalatenschap afwikkelt en met welke bevoegdheden |
| Legaten | Een bepaald voorwerp of bedrag aan een specifieke persoon of instelling |
| Uitsluitingsclausule | Bepaling die regelt dat wat wordt geërfd buiten een gemeenschap van goederen blijft |
| Voogdij | Wie de zorg krijgt over minderjarige kinderen |
| Bewind | Beheer van wat een erfgenaam ontvangt, bijvoorbeeld bij jonge erfgenamen |
Wij noemen deze onderwerpen zodat u weet wat er te bespreken valt. Wat in uw situatie passend is, bepaalt u samen met de notaris.
Wat wij hier niet doen
Wij zeggen niet hoe u zou moeten verdelen, wat de legitieme portie in uw geval betekent of hoe u iemand kunt onterven. Dat zijn juridische vragen met blijvende gevolgen, die pas beantwoord kunnen worden als iemand uw volledige situatie kent.
